SCP Repository

De SCP Repository is de online bibliotheek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). In deze bibliotheek publiceert het SCP alle onderzoeksrapporten en andere publicaties.

Gebruik het zoekvak bovenaan om publicaties te zoeken of gebruik het menu om te filteren op bijvoorbeeld publicatiedatum of auteur.

Een overzicht van alle publicaties is te vinden onder 'Communities' en dan 'SCP Publications'

Bij problemen met de repository kunt u contact opnemen met het SCP.


The SCP Repository is the online library of the Dutch Social and Cultural Planning Office (SCP). The SCP publishes all research reports and other publications in this library.

Use the search box at the top to search for publications or use the menu to filter by publication date or author, for example.

An overview of all publications can be found under 'Communities' and 'SCP Publications'

If you have problems with the repository, please contact the SCP.

  • Een lange weg

    Merens, Ans (2022-09-23)
    Minder vrouwen aan de top door deeltijdwerk en (bedrijfs)cultuur Er werken in Nederland nog steeds minder vrouwen in topfuncties dan mannen. Dit komt onder andere doordat veel vrouwen in deeltijd werken. In veel organisaties en ondernemingen is de cultuur om managementfuncties niet in deeltijd aan te bieden, en vaak worden mensen die in deeltijd werken als minder ambitieus gezien. Hierdoor zijn vrouwen ondervertegenwoordigd in managementfuncties. Om dit te veranderen moeten organisaties en ondernemingen een diversiteitsbeleid voeren met maatregelen op het gebied van arbeidsvoorwaarden en loopbaanbeleid. Daarnaast is in Nederland een maatschappelijk debat nodig over werken in deeltijd en het vervullen van een leidinggevende functie. Hoe valt het te verklaren dat er nog steeds zo weinig vrouwen als manager of topbestuurder werken? Die vraag staat centraal in het proefschrift ‘Een lange weg. De ondervertegenwoordiging van vrouwen in management en top nader verklaard’ van SCP-onderzoeker Ans Merens. Zij promoveert op 23 september 2022 aan de Universiteit Utrecht, faculteit Economische Wetenschappen.
  • Eens deeltijd, altijd deeltijd

    Portegijs, Wil (2022-09-28)
    Deeltijdcultuur en -structuur belemmert vrouwen meer te gaan werken Vrouwen die minder gaan werken als ze een kind krijgen, blijven dat vaak de rest van hun loopbaan doen. Oorzaak is de deeltijdcultuur en –structuur in ons land, zo blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat vandaag verschijnt. Als moeders weer meer zouden gaan werken als hun kinderen ouder en zelfstandiger zijn, zou het arbeidsaanbod fors toenemen. Echter, beleid om de arbeidsparticipatie van vrouwen te verhogen, richt zich op jonge moeders. Mocht de overheid de groep oudere, in deeltijd werkende moeders tot meer werken willen bewegen, dan is een breder pakket aan beleidsmaatregelen nodig. Daarnaast vraagt de deeltijdcultuur in Nederland om een breed maatschappelijk debat over de wijze waarop in Nederland betaald en onbetaald werk is georganiseerd. Uit het SCP-onderzoek ‘Eens deeltijd, altijd deeltijd’ over de arbeidsparticipatie van vrouwen die ‘uit’ de kleine kinderen zijn, blijkt dat slechts de helft weer (iets) meer is gaan werken als de kinderen minder zorg nodig hebben. Twee op de drie moeders keert niet terug op het aantal uren dat ze werkte voordat ze kinderen kreeg. Er is vooral een toename aan arbeidsuren te zien bij moeders die toen hun kinderen klein waren niet of een tot twee dagen werkten. Met de komst van kinderen is voor de meeste moeders betaald werk definitief op een lager pitje komen te staan. Deeltijdwerk diep ingesleten Deeltijdwerk is het standaard werkpatroon geworden voor vrouwen in alle levensfasen. Ooit werd dit gezien als ideale oplossing voor werkende moeders. Ondertussen is het stevig verankerd in de organisatie van de Nederlandse samenleving en in de sociale normen en verwachtingen over mannen en vrouwen. Subtiel en minder subtiel worden vrouwen richting een deeltijdbaan geloodst als ze kinderen krijgen. Als ze dat daarvoor al niet in deden. Uit SCP-onderzoek blijkt dat de meesten in deeltijd blijven werken. Ook als de kinderen groot zijn en weinig zorg meer nodig hebben. De vrouw zelf en haar omgeving, inclusief werkgever, vinden dat vanzelfsprekend. Het blijkt vaak te weinig aantrekkelijk of niet goed mogelijk om de ingesleten patronen te doorbreken door weer substantieel meer te gaan werken. Moeders met oudere kinderen: vergeten groep Beleid om het arbeidsaanbod van vrouwen te verhogen, richt zich echter vooral op vrouwen met jonge kinderen. Terwijl moeders met oudere kinderen de helft uit maken van alle in deeltijd werkende vrouwen. Dit lijkt beleidsmatig een vergeten groep. Als deze vrouwen meer gaan werken, komt een aantal belangrijke doelen van het emancipatiebeleid dichterbij. Het verhoogt namelijk het aandeel vrouwen in hogere, leidinggevende functies en het aandeel vrouwen dat financieel onafhankelijk is. Ook vanwege de huidige krapte op de arbeidsmarkt zou het wenselijk zijn als het arbeidspotentieel onder deeltijd werkende vrouwen beter wordt benut. Maatschappelijk debat nodig over deeltijdcultuur Als de overheid de grote groep oudere, in deeltijd werkende moeders in beweging wil krijgen, is een breder pakket aan beleidsmaatregelen nodig dan enkel toeslagen, verlofregelingen en kinderopvang. Denk bijvoorbeeld aan sluitende dagarrangementen voor schoolgaande kinderen, een zorgvriendelijke organisatiecultuur, levensloopbaanbeleid op het werk, meer werken lonender maken en werkgevers die uitbreiding van de arbeidsduur bespreekbaar en mogelijk maken. “De vraag is of alleen een fulltime-bonus zoals het kabinet nu voorstelt, vrouwen in beweging brengt. Werken in deeltijd is niet alleen diep ingesleten in onze samenleving, maar ook in het leven van veel vrouwen zelf. Dat doorbreek je niet zo maar,” aldus Wil Portegijs, onderzoeker bij het SCP. Er moeten dus keuzes worden gemaakt over de manier waarop betaald en onbetaald werk nu in Nederland is georganiseerd, hoe we dat in de toekomst willen en wat nodig is om dat te bereiken. Gezien de ingesleten deeltijdcultuur en -structuur in Nederland zou er een breed maatschappelijk debat moeten plaatsvinden tussen alle betrokken partijen, waaronder politiek, maatschappij, werkgevers en werknemers.
  • Burgerperspectieven 2022 I 1

    Ridder, Josje den; Miltenburg, Emily; Kunst, Sander; Hul, Leonard van 't; Broek, Andries van den (Sociaal en Cultureel Planbureau, 2022-09-01)
    Het vertrouwen in de politiek blijft laag. Ongeveer de helft van de Nederlanders geeft de politiek een onvoldoende. Veel mensen zijn kritisch en zetten vraagtekens bij de wil én het vermogen van de politiek om de grote problemen van dit moment aan te pakken. Aan de andere kant blijft de tevredenheid van Nederlanders over het functioneren van de democratie hoog. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat vandaag verschijnt. Het is volgens het SCP belangrijk dat kritische burgers niet afhaken. Daarom moet de overheid laten zien dat ze luistert, betrouwbaar is, keuzes uitleggen en daarnaar handelen - al is dat niet gemakkelijk met de grote uitdagingen waar het kabinet voor staat. Het vertrouwen in de Tweede Kamer en de regering is laag. Uit het Continue Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het SCP blijkt dat ongeveer de helft van de Nederlanders geen of weinig vertrouwen heeft in de politiek: 50% heeft voldoende vertrouwen in de regering en 51% heeft voldoende vertrouwen in de Tweede Kamer. Waar het vertrouwen bij de start van een nieuw kabinet normaal opveert, is dat nu niet het geval: ook na het aantreden van het nieuwe kabinet-Rutte IV bleef het vertrouwen erg laag. Daarbij zijn de verschillen groot: aanhangers van regeringspartijen VVD en D66 gaven de regering gemiddeld het rapportcijfer 6,9 en 6,3. Aanhangers van PvdA/GroenLinks gaven een 5,5 en aanhangers van PVV/Forum voor Democratie een 2,8. Tevreden over democratie Ondanks het lage vertrouwen, is ongeveer 70% van de Nederlanders tevreden met de manier waarop de democratie functioneert. Nederlanders waarderen vooral vrije verkiezingen en de vrijheid van meningsuiting. Toch zien de meeste mensen ruimte voor verbetering. Vooral bij de politiek: die zou beter moeten luisteren, leren van fouten en eerlijker moeten zijn. Een veelgehoorde klacht over het functioneren van het systeem is dat er te veel partijen zijn. Men vreest dat deze versplintering in het politieke landschap de samenwerking en doelmatigheid van zowel het kabinet als de oppositie vermindert. Stemming in Nederland Hoe gaat het met Nederland? De grootste groep (49%) van de ondervraagden vindt het de verkeerde kant uitgaan. Een minderheid (19%) vindt het wel de goede kant opgaan met Nederland, de rest neemt een middenpositie in of geeft geen antwoord. Dat beeld is niet nieuw: de afgelopen jaren overheerste pessimisme bij de ondervraagden over welke kant het op gaat met Nederland. Gevraagd naar de belangrijkste maatschappelijke problemen noemt men naast de politiek ook de zorg en corona, al zijn die minder dominant dan voorheen. Andere veelgenoemde problemen zijn de manier van samenleven, de groeiende inkomensverschillen en de wooncrisis. Ook wijzen mensen naar de hoge inflatie en de stijgende kosten van het levensonderhoud, vooral mensen met een kleine portemonnee. Op de vraag wat mensen juist wel goed vinden gaan in Nederland, noemt men onder andere de kwaliteit van de gezondheidszorg, de saamhorigheid en het hoge welvaartsniveau in Nederland. In de focusgroepen van mei 2022 is ook de solidariteit met Oekraïne genoemd als positief punt. Uit die gesprekken bleek verder dat de oorlog in Oekraïne en de gevolgen ervan mensen bezighoudt. Vertrouwen houden door betrouwbaar te zijn Laag vertrouwen in de politiek is niet per definitie een probleem. In een democratie horen burgers de politiek immers kritisch te volgen. Problematischer wordt het als mensen afhaken of zich actief gaan verzetten. Bijvoorbeeld omdat hun wantrouwen structureel is of omdat zij er niet meer in geloven dat de politiek bij machte of de juiste partij is om problemen op te lossen. Uit dit onderzoek blijkt dat de grootste groep Nederlanders nog steeds is aangehaakt en dat Nederlanders over het algemeen tevreden zijn met hoe de democratie functioneert. Daar staat wel een kritische houding tegenover: ook van mensen die de Tweede Kamer en de regering wel een voldoende geven. De politiek staat volgens het SCP daarom het komend jaar voor een moeilijke en belangrijke opgave: laten zien dat ze bereid zijn het gesprek aan te gaan, goed te luisteren en ook verantwoording af te leggen over de beslissingen. Daarnaast ligt er een grote uitdaging voor de politiek en overheid om concrete resultaten te boeken op een aantal complexe maatschappelijke uitdagingen zoals de woningmarkt, de opvang en integratie van asielzoekers, de stikstofcrisis en de hoge kosten van het levensonderhoud. Dat vraagt om samenhangende keuzes en daar verantwoording over afleggen en een manier van werken waarbij rechtvaardigheid, betrouwbaarheid en integriteit in het handelen van de overheid voorop staat.
  • Visitatierapport SCP 2016-2020

    Knottnerus, André (2022-05-02)
    In de tweede helft van 2021 heeft een onafhankelijke visitatiecommissie in opdracht van de Begeleidingscommissie van het Sociaal en Cultureel Planbureau onderzoek gedaan naar de beleids- en maatschappelijke relevantie, de wetenschappelijke kwaliteit en de toekomstbestendigheid van het SCP in de periode 2016-2020. Op deze pagina vindt u het visitatierapport Koersen op inzicht en impact en bijlage(s), de reactie van het SCP, en de zelfevaluatie van het SCP met bijbehorende bijlages.
  • Verwachtingen en beeld van de Europese Unie: het Nederlandse burgerperspectief

    Djundeva, Maja; Ridder, Josje den (2021-10-08)
    Houd rekening met verdeelde opinie Nederlanders ten opzichte van Europa en wees transparant over uitkomsten burgerdialoog. Uit onderzoek van het SCP over hoe Nederlanders tegen de Europese Unie (EU) aankijken, komt naar voren dat de grootste groep Nederlanders het EU-lidmaatschap steunt, al is de publieke opinie niet onverdeeld positief. De meningen over wat Europa wel of niet kan, of zou moeten betekenen voor Nederland zijn verdeeld. Het SCP vindt het belangrijk dat hier bij de burgerconsultaties over de ‘Toekomst van Europa’ rekening mee wordt gehouden. Daarnaast adviseert het SCP het kabinet om duidelijk en transparant te communiceren over wat er met de uitkomsten van de burgerconsultaties zal worden gedaan.

View more